Energiemonitoring met Home Assistant: een praktische opzet voor Portugese huizen

De opzet in één oogopslag

• Home Assistant op een klein kastje dat altijd aanstaat (Home Assistant Green, een mini-pc of een Raspberry Pi met SSD).
• Een meter voor het hele huis in de quadro elétrico (meterkast): afname van en teruglevering aan het net, per fase.
• Zonnedata van je omvormer, bij voorkeur via een lokale integratie (Modbus/TCP of een lokale API) en niet alleen via de cloud van de fabrikant.
• Data per apparaat waar dat nuttig is: slimme stekkers of relais met meetfunctie op de boiler, zwembadpomp, airco, vriezer.
• Het Energie-dashboard in Home Assistant, plus een tariefsensor zodat de kosten juist worden berekend.

Stap 1 — De meter voor het hele huis

Check eerst je aansluiting: aan je contract en de hoofdschakelaar zie je of je eenfase (monofásico) of driefase (trifásico) hebt. Kies daarna de bijpassende meter:

Stap 2 — Haal je zonnedata binnen

De meeste omvormermerken die in Portugal worden verkocht, hebben een Home Assistant-integratie, officieel of via de community-store (HACS). Kies bij voorkeur lokaal uitlezen: internet op het platteland (glasvezel, 4G of satelliet) valt af en toe weg, en je wilt niet dat je automatiseringen daarvan afhangen. Biedt je omvormer alleen een cloud-API, dan kun je met de meter voor het hele huis het eigenverbruik nog steeds vanaf de netkant berekenen.

Stap 3 — Stel het Energie-dashboard in

1. Instellingen → Dashboards → Energie: voeg de sensoren voor netafname en teruglevering van je meter toe.
2. Voeg de zonneproductie van de omvormer toe.
3. Voeg losse apparaten (slimme stekkers, relais) toe onder “Individuele apparaten”.
4. Stel de prijs in: een vaste €/kWh voor simples, of een entiteit die van prijs wisselt voor bi-horário — de ingebouwde Tarief-optie van de Utility Meter-helper is de makkelijkste manier.
5. Geef het een week voordat je conclusies trekt; een vol jaar is ideaal om zonnepanelen of een accu te dimensioneren.

Stap 4 — Automatiseringen die de hardware terugverdienen

Juist deze automatiseringen maken een bi-horário-tarief en zonnepanelen voor eigenverbruik rendabel.

Vakantiehuizen en toegang op afstand

Staat het huis wekenlang leeg, dan geeft de mobiele app van Home Assistant je meldingen (stroomstoring, vriezertemperatuur, waterlek) en kun je verbruikers op afstand schakelen. Maak het veilig bereikbaar — via de officiële Nabu Casa-cloud of een zero-trust-tunnel — en nooit door een poort op je router open te zetten.

Boodschappenlijst

• Home Assistant Green of een mini-pc
• Meter voor het hele huis: Shelly Pro 3EM (driefase) of Shelly EM (eenfase)
• Slimme stekkers met energiemeting voor apparaten
• Optioneel: een Zigbee-coördinator voor zuinige sensoren

Veelgestelde vragen

Kan ik mijn slimme meter van E-REDES rechtstreeks uitlezen?

Veel slimme meters van E-REDES hebben een lokale HAN-poort die community-projecten kunnen uitlezen, maar dat hangt af van het metermodel en E-REDES moet de poort mogelijk eerst activeren. Een tangmeter in je meterkast werkt hoe dan ook.

Heb ik driefasemonitoring nodig?

Als je een driefase-aansluiting hebt, ja — één fase meten geeft misleidende totalen en terugleveringscijfers.

Werkt dit zonder internet?

Ja, als je apparaten met lokale integraties kiest. Dat is de belangrijkste reden om lokale apparaten zoals die van Shelly te verkiezen boven gadgets die alleen via de cloud werken.